Verklarende woordenlijst home audio

Het zoeken en kopen van home audio-producten wordt een stuk eenvoudiger als u het jargon kent. Hier vindt u een verklarende woordenlijst van de meestgebruikte termen.

5.1-kanaals surround sound
Een opnametechniek uit de filmwereld waarbij de kijker, als de opname wordt weergegeven door een 5.1-kanaals home cinema surround-luidsprekersysteem, wordt omgeven door geluid dat wordt geproduceerd door vijf luidsprekers met een volledig frequentiebereik plus één luidspreker voor geluidseffecten met lage tonen.

6.1-kanaals surround sound
Een opnametechniek uit de filmwereld waarbij de kijker, als de opname wordt weergegeven door een 6.1-kanaals home cinema surround-luidsprekersysteem, wordt omgeven door geluid dat wordt geproduceerd door zes luidsprekers met een volledig frequentiebereik (met één extra luidspreker achter de kijker) plus één luidspreker voor geluidseffecten met lage tonen.

Absorptie
De eigenschap dat bepaalde materialen geluidsgolven meer opnemen dan reflecteren.

Akoestiek
De productie, beheersing, overdracht, ontvangst en effecten van geluid in een bepaalde omgeving, bijvoorbeeld een woonkamer.

Ambiance
Dat deel van het geluid dat niet rechtstreeks afkomstig is van de geluidsbron, maar het gevolg is van de weerkaatsing door de omgeving.

Versterker
Een apparaat dat de amplitude van een elektrisch signaal vergroot. Het versterkte signaal wordt daarna meestal doorgegeven aan een luidspreker.

Amplitude
De omvang (of 'uitslag') van een signaal, bijvoorbeeld de uitgangsspanning van een versterker of de geluidssterkte van een luidspreker.

Analoog
Een signaal dat continu variabel is, in tegenstelling tot de afzonderlijke enen en nullen van digitale signalen. In geluidsapparatuur worden deze signalen meestal opgeslagen als wisselende fysieke golfbewegingen (vinyl) of als variaties in een magnetisch medium (bandopnamen). Zie ook: Digitaal.

Center/-surroundluidspreker
In home cinema surround sound worden dialogen en speciale effecten gedecodeerd vanuit het stereosignaal en verzonden naar deze luidspreker, die boven of onder de televisie moet worden geplaatst.

Kanaal
De weg dat een geluidssignaal tijdens het afspelen naar een luidspreker aflegt. Het aantal kanalen is afhankelijk van de geluidsbron. Het monosignaal van oudere televisieprogramma's heeft één geluidskanaal. Stereosignalen hebben twee kanalen, één kanaal voor de linker- en één voor de rechterluidspreker. Surround sound-signalen hebben vijf kanalen of meer (één voor iedere voor-, midden- en achterluidspreker).

Digitale coaxkabel
Een populaire aansluiting voor het transporteren van digitale geluidssignalen van de ene component naar de andere, wordt gebruikt met standaard RCA-aansluitingen en -stekkers.
Zie ook: RCA-connector.

Compact disc (cd)
Een gemetalliseerde disk met kunststof beschermlaag waarop digitaal gecodeerde muziek kan worden opgeslagen om deze door middel van een laserstraal in een compactdiscspeler met een hoogwaardige geluidskwaliteit af te kunnen spelen.

Cd-r (compact disc-recordable)
Beschrijfbare cd's waarop eenmalig opnamen kunnen worden vastgelegd (die dus één keer kunnen worden 'beschreven') en die door vrijwel alle afspeelapparatuur in huis, in de auto, door draagbare spelers en door cd-stations op de computer kunnen worden afgespeeld als een normale cd. Als een cd-r is beschreven en afgerond, kan deze niet opnieuw worden beschreven.

Cd-rw (compact disc-rewritable)
Herschrijfbare cd's die meerdere keren kunnen worden 'beschreven' en die door vrijwel alle afspeelapparatuur in huis en in de auto, door draagbare spelers en door cd-stations op de computer kunnen worden afgespeeld als een normale cd. Een cd-rw kan tot 1000 keer worden gewist en opnieuw beschreven.

Cd-rom (compact disc-read only memory)
Een standaard-cd voor het opslaan van digitale gegevensbestanden (zoals grote programma's) die kunnen worden gelezen door een computer.

Crossover
Een schakeling die elektrische geluidssignalen verdeelt in lage en hoge frequenties en deze naar de juiste drivereenheden in de luidsprekers stuurt (bijvoorbeeld de hoge tonen naar de tweeters en de lage tonen naar de woofers). 

Digitaal
Op het gebied van geluid is dit een weergave- en opslagmethode voor geluidsgegevens met behulp van getallen, meestal enen en nullen. Ergens in het systeem moet het digitale signaal worden omgezet in een analoog elektrisch signaal, zodat het kan worden weergegeven via luidsprekers, hoofdtelefoon enzovoort.
Zie ook: Analoog.

Vervorming
Ongewenste veranderingen in het geluid van muziek en films, tijdens het afspelen op een geluidssysteem dat het geluid anders weergeeft dan het is opgenomen, soms als gevolg van overbelasting.

Dolby® Digital*
Handelsnaam voor een digitale geluidsindeling die wordt gebruikt voor de meeste dvd's, hdtv-programma's en bepaalde satelliettelevisiezenders. 

*Dolby en het dubbel-D-symbool zijn handelsmerken van Dolby Laboratories. Vervaardigd onder licentie van Dolby Laboratories. Vertrouwelijke, niet-gepubliceerde werken. 1992-1997 Dolby Laboratories. Alle rechten voorbehouden. Dit product bevat auteursrechtelijk beschermde technologie die wordt beschermd door werkwijzeconclusies met betrekking tot specifieke patenten en andere intellectuele-eigendomsrechten van Macrovision Corporation en andere rechthebbenden. Het gebruik van deze auteursrechtelijk beschermde technologie moet zijn geautoriseerd door Macrovision Corporation en is uitsluitend bestemd voor thuisgebruik en andere beperkte doeleinden, tenzij met uitdrukkelijke toestemming van Macrovision Corporation. Decompilatie en demontage zijn verboden.

Dolby® Digital EX
Codeertechnologie met een zesde geluidskanaal (de oorspronkelijke Dolby Digital-indeling is tot 5.1-kanaals) voor een 6.1-kanaals geluidsweergave via een of meer luidsprekers achter de kijker. 

Dvd
Digital Video Disc (of Digital Versatile Disc), ziet eruit als een cd maar bevat hoogwaardige videobeelden en meerkanaals geluid voor films. Een dvd kan tot acht geluidssporen of verschillende taalversies van een film bevatten. Het geluids-/video-/gegevensopslagsysteem is gebaseerd op optische discs van 12 en 8 cm.

Driver
Een individuele luidspreker binnen een systeem.
Zie ook: Tweeter, Woofer.

Equalisatie
Het aanpassen van de geluidskarakteristiek ter compensatie van kwaliteitsverlies tijdens opname of weergave of ter compensatie van de akoestiek van een luisterruimte.

Fidelity 
Opname- of weergavegetrouwheid.

Frequentie
Het aantal volledige oscillaties per seconde van periodieke energie, uitgestraald als geluidsgolven (Hz). Het frequentiebereik van 20 tot 20.000 cycli per seconde wordt doorgaans tot het hoorbare bereik gerekend.
Zie ook: Hertz (Hz).

Volledig frequentiebereik
Een luidspreker die alle of bijna alle hoorbare frequenties weergeeft.

Hertz (Hz)
De standaardeenheid van frequentie. Eén hertz is gelijk aan één cyclus per seconde.
Zie ook: Frequentie.

Hdtv
High Definition TeleVision is een digitale televisie-indeling die een scherper beeld met meer resolutielijnen levert.

Hoge tonen
Hogere geluidsfrequenties, meestal alle frequenties boven 2000 Hz.

Infrarood
Verwijst naar het type afstandsbediening dat opdrachten verzendt/ontvangt via een infrarode lichtstraal.

Laagfrequente effecten
Verwijst naar de diepe, rommelende geluidseffecten die door de '.1' van het 5.1 of 6.1 surround sound-systeem worden voortgebracht. Laagfrequente effecten maken ontploffingen en andere overweldigende scènes in films realistischer.

Lage tonen
De lagere geluidsfrequenties, meestal alle frequenties onder 100 tot 200 Hz. 

Luidspreker
Zet het elektrische signaal van een versterker om in geluidsgolven. Zie ook: Tweeter, Woofer.

Middentonen
Frequenties in het midden van de frequentieband, van een paar honderd tot een paar duizend hertz.

MIDI (Musical Instrument Digital Interface)
Een standaard digitaal systeem voor het aansluiten van computers en muziekinstrumenten en voor het overdragen van signalen tussen elke combinatie daarvan.

Mono
Een afkorting van monofonisch. Dit begrip verwijst naar een signaal dat via één geluidsbron moet worden afgespeeld en geen richtingsinformatie bevat.

Mp3
Een compressie-indeling voor digitale bestanden waarmee digitale muziekbestanden zo klein worden gemaakt dat ze via internet kunnen worden gedeeld zonder de geluidskwaliteit te veel geweld aan te doen (als er niet te veel compressie wordt toegepast). Een gecomprimeerde geluidsindeling waarmee u vele uren muziek op één cd kwijt kunt. 

Passieve crossover
Een schakeling die elektrische geluidssignalen verdeelt in lage en hoge frequenties en deze naar de juiste drivereenheden in de luidsprekers stuurt (bijvoorbeeld de hoge tonen naar de tweeters en de lage tonen naar de woofers).

Weergave
Het afspelen van geluids- of beeldopnamen.

Poort
Een opening in een luidsprekerbehuizing die de lucht in de behuizing zodanig reguleert dat de achterkant van een driver een smalle band in het lage frequentieregister kan voortbrengen ter versterking van het geluid dat rechtstreeks door de driver wordt geproduceerd.

Eindversterker
Een apparaat dat de amplitude van een elektrisch signaal vergroot.

Voorversterker
Een versterker die zeer zwakke signalen versterkt voordat deze aan de eindversterker worden aangeboden. De voorversterker bevat doorgaans ook bedieningselementen als volume‑ en toonregeling en ingangen en schakelaars voor het gebruik van andere geluidsbronnen, zoals cd, FM-radio, dvd, enzovoort.

Radiofrequenties (RF)
Periodieke elektrische signalen die zich via de lucht of in de ruimte voortplanten.

RCA-connector
Veelgebruikte audioaansluiting in home entertainment-systemen die geluidssignalen tussen componenten doorgeeft. Ook wel aangeduid als Cinch-connector of "tulp" vanwege de uiterlijke vorm.

Reflectie
Op het gebied van geluid is dit de eigenschap van bepaalde materialen om geluidsgolven meer te reflecteren dan te absorberen.

S-video inputs/outputs
Een aansluitingssysteem dat wordt gebruikt om S-videosignalen door te geven.